IMAGE سروده دکتر صدیق در سوگ شهید سرافراز اسلام سپهبد حاج قاسم سلیمانی
شنبه, 14 دی 1398
سروده دکتر صدیق در سوگ شهید سرافراز اسلام سپهبد حاج قاسم سلیمانی       شهید ائیله... ادامه مطلب ...
IMAGE فرهنگ گسترده ترکی استانبولی به فارسی
چهارشنبه, 11 دی 1398
جلد اول از فرهنگ گسترده ترکی استانبولی به فارسی که در چهار مجلد تالیف شده است، به... ادامه مطلب ...
نسیمی در شعر دوزگون
جمعه, 17 آبان 1398
  نسیمی در شعر دوزگون حلب جنته دؤنسه، یاددان چیخماز قاراباغ ... ائلدار م.صدیق  ... ادامه مطلب ...
نسیمی‌نین غزلی‌نین شرحی
جمعه, 17 آبان 1398
نسیمی‌نین غزلی‌نین شرحی دکتر حسین م. صدیق استاد سابق تربیت معلم تهران   فاعلاتن... ادامه مطلب ...
IMAGE اعطای نشان عالی خدمت به دکتر حسین محمدزاده صدیق
پنج شنبه, 30 فروردين 1397
پنجشنبه 17 اسفند 1396 مراسم جشن با شکوه استقلال کانون مردم‌نهاد وکلای دادگستری در... ادامه مطلب ...
IMAGE اهمیت چاپ جدید سنگلاخ در موضوع اشعار ترکی و فارسی
جمعه, 03 دی 1395
(پژوهشنامه‌ی خاورشناسی نسخه (شش‌ماه نامه)، ج 16، ش 42، سال 2016 م.) دوچنت دکتر اسرافیل... ادامه مطلب ...
IMAGE مصاحبه‌ی شمس نگار با دکتر ح. م. صدیق به مناسبت سال یونس امره
چهارشنبه, 30 فروردين 1396
  سؤال اول: با توجه به این که یکی از موارد مورد پژوهشی و کتب منتشره حضرتعالی درحوزه... ادامه مطلب ...
IMAGE مصاحبه با دکتر ح. م. صدیق، ترکی‌پژوه و محقق خستگی‌ناپذیر
پنج شنبه, 21 مرداد 1395
چندی پیش در آستانه‌ی نمایشگاه بین المللی کتاب تهران (اردیبهشت 1395) مصاحبه‌ای با... ادامه مطلب ...
IMAGE انتشار مجموعه شعر «آنا تبریز» سروده رامین عسکریان
شنبه, 23 دی 1396
مجموعه شعر «آنا تبریز» سروده‌ی دکتر رامین عسکریان با مقدمه‌ی دکتر ح. م. صدیق توسط... ادامه مطلب ...
IMAGE انتشار مجموعه شعر «باشینی اوجا توت ائینالی داغیم» سروده بهمن پورباقری
چهارشنبه, 20 دی 1396
مجموعه شعر «باشینی اوجا توت ائینالی داغیم» سروده‌ی بهمن پورباقری (حسرت) در 96 صفحه... ادامه مطلب ...
IMAGE Nəsiminin məzhəb, məslək və milli mənsubiyəti
جمعه, 15 آذر 1398
Qeyd. Dekabrın 5-də Bakıda "Nəsimi 650: haqqın carçısı" mövzusunda beynəlxalq elmi-praktik konfrans keçirilib. Həmin konferansda Prof.... ادامه مطلب ...
Nəsiminin Qəzəlinin Şərhi
جمعه, 17 آبان 1398
  Nəsiminin Qəzəlinin Şərhi   Prof. Hüseyn M. Sədiq – f.e.d Tehran Pedaqoji İnstitutunun pensiyaya çıxmış professoru    ... ادامه مطلب ...
IMAGE کلمه قصار استاد دکتر ح. م. صدیق (در مواجه با بداخلاقان)
شنبه, 04 آبان 1392
در مواجهه با افراد و گروه هایی که هتاکی و بی ادبی و بداخلاقی خط مشی آنان است باید... ادامه مطلب ...
نگرشهای تو زندگی‌ات را رقم می‌زند
جمعه, 11 مرداد 1392
وقتی بشارتی نیست - 50 -  زماني كه انسان متوجه شود راهي كه در زندگي پيش روي او است،... ادامه مطلب ...
IMAGE دانلود دکلمه‌ی غزلی از حکیم محمد فضولی
شنبه, 15 فروردين 1394
شعر فارسی: حکیم ملا محمد فضولی ترجمه ترکی: حسین دوزگون - دکلمه: شاهرخ نخعی حجم: 5... ادامه مطلب ...
IMAGE دانلود موسیقی مکتب مولویه - نی‌نوازی
دوشنبه, 17 آذر 1393
دانلود نی‌نوازی صوفیان مولویه حجم 10 مگابایت DOWNLOAD برای موارد بیشتر اینجا کلیک... ادامه مطلب ...
IMAGE ترجمه‌ی منظوم ترکی چند شعر امام خمینی (ره)
یکشنبه, 30 فروردين 1394
 اشعار امام خمینی (ره) توسط دکتر حسین محمدزاده صدیق در سالهای  1368 تا 1370 ترجمه... ادامه مطلب ...
IMAGE ابو العلاء معرّی‌نین «فخریّه» قصیده‌سی‌نین تورکجه ترجمه‌سی
پنج شنبه, 29 اسفند 1392
دوقتور ح. م. صدیق عرب ادبیاتینا چوخ قدیم زمانلاردان رغبت بسله‌میشدیر. من اؤزۆم 1346... ادامه مطلب ...
IMAGE حبیب ساهر، حسین دوزگونون باخیشیندا
سه شنبه, 04 ارديبهشت 1397
نعمت مسگری حبیب ساهر چاغداش دورده بلکه ده آذربایجانین ان بؤیوک، ان گوجلو، ان... ادامه مطلب ...
IMAGE تحلیل فولکور در آثار دکتر صدیق (‌از دیدگاه زبان و محتوا) - قسمت دوم
یکشنبه, 14 دی 1393
فاطمه بهرامی صالح قصه های کچل    این مجموعه که به نام دنیای قصه‌ی بچه‌ها چاپ شده... ادامه مطلب ...
IMAGE مشروطیت دؤنمینده فعالیت گؤسترن نسیم شمال
پنج شنبه, 16 مرداد 1393
دکتر ح. م. صدیق ملک الشعرای بهار بیر شعرینده دئییر: احمدای سید اشرف خوب بود،... ادامه مطلب ...
IMAGE یک روز در خاف (سفرنامه) قسمت چهارم
چهارشنبه, 11 تیر 1393
دکتر ح. م. صدیق فولکلورپژوه خافی دوستان همراه، عصر ساعت 7 از نگهبان موزه‌ی... ادامه مطلب ...
IMAGE مخزن الاسرار نظامی با ترجمه‌ی منظوم ترکی ابوالفضل حسینی (حسرت)
سه شنبه, 07 بهمن 1393
مثنوی «مخزن الاسرار» اثر نظامی گنجوی با ترجمه‌ی منظوم ترکی «دکتر سید ابوالفضل... ادامه مطلب ...
IMAGE منتخب الخاقانی فی کشف حقایق عرفانی (بیرینجی بؤلوم)
یکشنبه, 26 آبان 1392
مولف: ملا عبدالله زنوزی - تورکجه‌یه چئویرن: دکتر حسین محمدزاده صدیق. اؤن سؤز... ادامه مطلب ...
IMAGE سخنرانی دکتر ح. م. صدیق پیرامون ادبیات عاشیقی آذربایجان در فرهنگسرای مهر
شنبه, 25 مهر 1394
فرهنگسرای مهر در اولین جلسه سلسله برنامه های جستاری در موسیقی به بررسی تخصصی... ادامه مطلب ...
IMAGE سنگلاخ، گنجواژه‌ی امیر علیشیر نوایی
شنبه, 25 بهمن 1393
متن سخنرانی دکتر حسین محمدزاده صدیق در همایش امیر علیشیر نوایی. مشهد مقدس،... ادامه مطلب ...
سالشمار زندگی استاد شهریار
شنبه, 12 مرداد 1392
در این جا سالشمار زندگی و حیات ادبی شهریار را بر کتاب می‌افزایيم. این سالشمار را... ادامه مطلب ...
شهريار و بولود قاراچورلو سهند
شنبه, 12 مرداد 1392
مقاله‌ی «شهریار و سهند» درباره‌ی روابط ادبی شهریار با حماسه‌پرداز بلندآوازه‌ی... ادامه مطلب ...
IMAGE «خسرو و شیرین» نظامی و «فرهاد و شیرین» امیر علیشیر نوایی
یکشنبه, 06 ارديبهشت 1394
دکتر ح. م. صدیق («سهند» هفته‌لیگیندن بیر قطعه- سال 1374) هفته‌لیگیمزده «نظامی... ادامه مطلب ...
IMAGE مراغه‌لی اوحدی و تبریزلی صائب
پنج شنبه, 03 ارديبهشت 1394
دکتر ح. م. صدیق (سهند هفته‌لیگی‌نین ادبی یازیلاری - چهارشنبه 17 خرداد 1374- شماره 257)... ادامه مطلب ...
تورکجه شعر بیلگیسی - بئشینجی درس
شنبه, 12 مرداد 1392
تک هجالي قوشغولار  بئله‌ليکله بحث لريميزده شعريميزين جوت هجالي قاليبلاري‌نين... ادامه مطلب ...
تورکجه شعر بیلگیسی - دؤردونجو درس
شنبه, 12 مرداد 1392
جوت هجالي اؤلچولو شعرلرده دوراقلار جدولي  1.     دؤرد هجالي اؤلچو: 2+2 1+3 3+1  ... ادامه مطلب ...
حسین دوزگونون شعری (شهید «ثقة الاسلام»ین خاطره‌سینه)
شنبه, 23 فروردين 1393
دوغوم (شهید «ثقة الاسلام»ین خاطره‌سینه) - 1 – اَشْهَدُ اَنَّ عَلیًّ وَلیُّ الله... ادامه مطلب ...
IMAGE بو گئجه (حسین دوزگونون شعرلری)
دوشنبه, 20 آبان 1392
عاشورا گئجه‌لری تبریزده شمع پایلاما مراسیمی مناسیبتیله «‌‌گۆلۆ - گولزار رسالت... ادامه مطلب ...
IMAGE عکس دسته جمعی اختتامیه همایش علیشیر نوایی
سه شنبه, 28 بهمن 1393
دکتر ح. م. صدیق عضو هیئت علمی همایش امیر علیشیر نوایی (دانشگاه فردوسی مشهد، بهمن 1393)... ادامه مطلب ...
IMAGE گزارش تصویری از کنگره جهانی جاده ابریشم در دانشگاه استانبول
جمعه, 10 آبان 1392
استاد دکتر صدیق روز پنجشنبه عصر پس از پایان کنگره جهانی جاده ابریشم واقع در... ادامه مطلب ...
IMAGE لوح تقدیر کنگره جهانی جاده ابریشم- دانشگاه مدنیت استانبول
چهارشنبه, 15 آبان 1392
لوح تقدیر کنگره جهانی جاده ابریشم دانشگاه مدنیت استانبول آبان ماه 1392 ادامه مطلب ...
IMAGE لوح تقدیر هشتمین کنگره تورکولوژی دانشگاه استانبول
چهارشنبه, 17 مهر 1392
لوح تقدیر هشتمین کنگره جهانی تورکولوژی به استاد دکتر حسین محمدزاده صدیق مهرماه 1392 ادامه مطلب ...
IMAGE معرفی کتابخانه دکتر حسین محمدزاده صدیق
جمعه, 11 مرداد 1392
كتابخانه‌ی وقفی استاد، كتابخانه‌ای است كه بنیانش از سال 1334 شكل گرفت. یعنی از... ادامه مطلب ...

نبرد واقع‌گرايان و خيال‌پردازان؛ در پهنه هنر و زيبائی‌

ابراهيم مقدم

به بهانه‌ي انتشار كتاب «در شناخت هنر و زيبايی‌» 
نوشته: ج- جفه روف 
ترجمه حسين محمدزاده صديق- انتشارات پيوند- مقابل دانشگاه تهران


مترجم در معرفی‌ نويسنده می‌نويسد: «جفه‌روف از برجسته‌ترين نويسندگان انديشمند معاصر در زمينه مسايل تئوريك هنر و ادبيات است» و متن كتاب كه حاوی‌ 4 فصل است، اين گفته را حدوداً ثابت می‌كند. 
عناوين فصول، به ترتيب، اينهاست: ذوق زيبايی‌‌شناسی‌ (در 9 صفحه)- شناخت هنر زيبائی‌ (11 صفحه)- نوع‌بندی‌ هنرها (9 صفحه) و نويسنده و زندگی‌ (22 صفحه).
مطالب فصل نخست، به واقع حاوی‌ جدل نويسنده با انگاره پندارگرايان در تعريف و برداشت از مفهوم «ذوق» است. پندارگرايان ذوق زيبايی‌‌شناسی‌ را، مهارتی‌ فطری‌، منتزع و تغييرناپذير قلمداد می‌كنند، اما برای‌ اثبات اين ادعا دلايلی‌ علمی‌ ارائه نمی‌دهند. 
نويسنده برای‌ آنكه مشخصاتی‌ عينی‌‌ از «ذوق» در مفهوم زيبائی‌ شناسانه‌ی‌ آن بدست دهد، ناگزير است به بينش علمی‌ تكيه كند. در اينگونه تحليل، «ذوق» چيزی‌ معرفی‌ می‌شود كه حاوی‌ كيفيت «ارزش» است و از اينجا مساله تحليل ذوقی‌ به ميان می‌آيد. 
جفه روف می‌گويد: «در تحليل هر كس از هرچيز، بينش و تصور معينی‌ موجود است كه در اجتماع حاصل شده به تدريج تظاهر و تكامل يافته است».

بنابراين ذوق در نهايت مقوله‌ای‌ است كه در آن تصورات گوناگون اجتماعی‌، سياسی‌، اخلاقی‌، زيبايی‌‌شناسی‌ و... در حالت كلی‌ ظاهر می‌شود، اما تحليل ذوقی‌ تحت تاثير عميق ذوق اسنتيك (زيبايی‌‌شناسی‌) و تحليل اسنتيكی‌ است. از اين رو ذوق نمی‌تواند فطری‌ باشد، زيرا مهارتی‌ است كه در بستر تجربه اجتماعی‌ و در روند «كار» زاده می‌شود، پس فطری‌ نيست، بلكه تاريخی‌ و گوناگون است. بدين ترتيب ذوق زيبايی‌شناسی‌، هم بستر زمان است و خوبی‌ و بدی‌ آن نيز به محيط، شرايط، وضعيت و تربيت افراد بستگی‌ دارد و اين مناسبات اجتماعی‌ است كه گوناگونی‌ تحليل‌های‌ ذوق زيبايی‌شناسانه را سبب می‌شود. جفه روف مثال می‌زند: «اگر يك نمايشنامه‌نويس چشم ديدن بنای‌ تئاتر شهر را ندارد، نه از اين روست كه بنا، بد تركيب است، بل شايد از آن روست كه نخستين كار وی‌ در اين بنا، ناموفق از آب درآمده است!» نويسنده نتيجه می‌گيرد كه «ذوق نيكو» به دنبال گفتگو و بحث ظاهر می‌شود و ذوق زيبايی‌‌شناسی‌ در بستر انتقاد و اصلاح ذوق‌های‌ بد و زشت، به مرتبه والا دست می‌يازد. اين تحليلی‌ است ضد افكار پندارگرايانی‌ كه ذوق‌های‌ نيك را برای‌ هميشه در تملك آدم‌های‌ برگزيده و نخبه می‌دانند.

***
در فصل دوم، نويسنده از دو فن كهن «هنرشناسی‌ و زيبايی‌شناسی‌» و از نزديكی‌ها و تفاوت‌هايشان سخن می‌راند. اين بحث، جدا از گفتار پيشين نيست، اما حاوی‌ ظرافت بيشتری‌ در شناخت زيبايی‌ است. نكته تازه اين بحث اشاره نويسنده به رابطه فلسفه علمی‌ با دانش زيبايی‌شناسی‌ است. پيش از اين زيبايی‌شناسی‌ را تنها دانشی‌ درباره زيبا و نيز دانشی‌ درباره «هنر» می‌پنداشتند. در حالی‌ كه زشتی‌ و نازيبايی‌ها هم اگر در شكل هنری‌ تصوير شود، خود محرك حس زيبايی‌ خواهد بود. اين هر دو چهارچوبی‌ تنگ برای‌ زيبايی‌شناسی‌ است. دانش فوق تنها در رابطه با ديدگاه‌های‌ فلسفه علمی‌، شكل نوين و حقيقی‌ خود را پيدا می‌كند. وقتی‌ ويژگی‌ زيبائی‌ شناسانه نه فطری‌، بل نيازی‌ معنوی‌، متشكل در جهان مادی‌ به حساب آمد، لزوما چند وجهی‌ خواهد بود و تعريف آن در شكل‌های‌ گوناگون جا خواهد گرفت در اين فصل از «خلاقيت هنری‌» نيز سخن به ميان می‌آيد، اما نه درباره چگونگی‌ پيدايش آن، بلكه در رابطه‌اش با ويژگی‌های‌ اسنتيكی‌ حقيقت هنری‌، جفه روف مثال آشنايی‌ می‌زند:
«انسان از رنگ‌های‌ طبيعت لذت می‌برد و صداهای‌ گوناگون برايش گوش‌نواز است. اما اگر همين رنگ‌ها در تابلو نقاشی‌ و صداها در متن موسيقی‌ بيان شوند، تاثير بيشتر بجا می‌گذارند و...»
مثال جفه روف بيانگر اين حقيقت است كه انسان در پرداخت هنری‌ رنگ و صدا و ... هستی‌ و استعدادش را بكار گرفته و آن‌ها را سرشار كرده است و لذت وافر او نيز از همين جهت است. در تشريح دانش هنرشناسی‌ نيز اين نكته اساسی‌ مطرح می‌شود كه هنرشناسی‌ چهارچوبی‌ مشخص‌تر و ملموس‌تر از زيبايی‌شناسی‌ دارد، ولی‌ خود در دل مفاهيم زيبايی‌شناسی‌ جا می‌گيرد. در اين رابطه
«هنر هر دوران، سرزمين، و ملتی‌ می‌تواند تاريخ و سيمای‌ ويژه و استقلال خود را داشته باشد.»

***
«نوع‌بندی‌ هنرها» عنوان سومين فصل كتاب است. پرسش اينست كه چرا هنرها اين مايه گوناگون‌اند؟ آيا قانون‌مندی‌ ويژه‌ای‌ سبب اين همه گوناگونی‌ است؟
پاسخ اين است كه گوناگونی‌ هنرها حادثه‌ای‌ طبيعی‌، وحشی‌ و بی‌شعور نيست، كيفيتی‌ است تابع قانون‌مندی‌ معين و بنابراين تاريخی‌. 
اين بحث نيز ناگزير به جدل ميان پندارگرايان و نوانديشان واقع‌گرا می‌انجامد. «كانت» می‌گفت:
شعر را توانايی‌ انديشيدن، هنرهای‌ پلاستيكی‌ را توانايی‌ دقت و موسيقی‌ را توانايی‌ احساس آفريده است و بدينگونه نتيجه می‌گرفت كه انديشيدن، دقت و احساس خصايص فطری‌ هستند. حتی‌ پندارگرای‌ بزرگی‌ چون «هگل» قايل به نيروی‌ غيبی‌، فوق انسان بود كه «ايده مطلق» نامش می‌داد و گوناگونی‌ هنرها را ناشی‌ از پيچيدگی‌ و غنای‌ اين ايده می‌دانست. اما بين نظر كانت و هگل، تفاوت فراوان است. هگل گرچه تمام حقيقت را بيان نمی‌كند اما اينقدر هست كه در بی‌علتی‌ عينی‌ برای‌ گوناگونی‌ هنرهاست. گفته او ما را به اين حقيقت اصيل راهبر می‌شود كه «زندگی‌، منبع گوناگونی‌ در هنر است. زير و بم و سرشاری‌ و پايداری‌ زندگی‌، اينست علت گوناگونی‌ هنر.» 
جفه روف اشاره می‌كند كه در روند تكامل هستی‌ انسان، واسطه‌های‌ عينی‌ مختلفی‌‌ هنر را بيان كرده‌اند. (ادبيات، سينما، موسيقی‌، تلويزيون و...). اما ديدگاه‌های‌ نوين فلسفه «سبب ذهنی‌» را بكلی‌ كنار نمی‌نهند و قايل به دخالت تام و تمام ذهنيت مطلق در گوناگونی‌ هنر هم نيست. 
به گفته‌ای‌: «پنج حس انسان، محصول جهانی‌، يعنی‌ «تكامل بزرگ» است. احساس‌های‌ خام در گذر زمان به احساس‌های‌ هوشيارانه، متفكر و پرمعنا بدل می‌شوند و به انعكاس هستی‌ در شعور انسانی‌ تاثير می‌گذارند و آن را گوناگون و سرشار می‌كنند تا آنجا كه نيازهای‌ انسانی‌‌ را برآورند.» 
و اين خود توضيح ديگری‌ است بر علت گوناگونی‌ هنرها.

***
نويسنده بايد واقع‌گرا باشد. پس بايد زندگی‌ را بياموزد و بشناسد. اما اين گفته از نظر گاه زيبايی‌شناسی‌ ايده‌آليستی‌ (پندارگرايانه) مردود است و از اين رو در فصل چهارم (آخرين فصل) كتاب، با عنوان «نويسنده و زندگی‌» دلايل قاطعی‌ در بی‌پايگی‌ فرضيه‌های‌ پندارگرايان و طرفداران «هنر محض» عنوان می‌شود. به عقيده مولف راه‌گشايی‌ و ثمربخشی‌ واقع‌گرايی‌‌ در آفرينش ادبی‌، اثبات شده است. اما حقانيت اين گفته باز هم جز در مجادله و مباحثه علمی‌ با پندارگرايان به ثبوت نمی‌رسد. 
ايده‌آليسم می‌گويد: خلاقيت هنری‌ را «نمی‌توان» درك كرد، زيرا اين كيفيت دقيقا «ذهنی‌» است. اما از همين جاست كه ايده‌آليسم تيشه به ريشه خويش می‌زند، چراكه با بستن راه تلاش فكری‌ انسان در جهت شناخت پديده‌ها، او را از «فكر كردن» منع می‌كند و بنابراين ايده‌آليسم، گستاخانه ولی‌ توخالی‌، در برابر علم جبهه می‌گيرد. ايده‌آليسم می‌گويد: «ذهنيت مطلق» را نمی‌توان با مغز بشری‌ كاويد و اساسی‌ عينی‌ برای‌ آن يافت. ولی‌ هم از اين رهگذر است كه ايده‌آليسم به دگماتيسم ميدان می‌دهد و تماما ايتا، ضد عقلی‌ و ضد بشری‌ می‌نمايد. 
به گفته جفه روف: «فلسفه نوين پوچی‌ اين ادعا و درستی‌ اصل تغذيه خلاقيت هنری‌ از «قوانين معين» را بيان كرده و شناخت همه جانبه زندگی‌ را به عنوان دست‌مايه اصلی‌ برای‌ اثبات اين قوانين پيش رو گذاشته است.»

وقتی‌‌ نويسنده ميدان می‌يابد كه عليرغم پندارگرايان، زندگی‌ را بياموزد و بشناسد و سر سپرده ذهنيت مطلق نباشد، بايد بياموزد كه «چه چيزهايی‌ از زندگی‌ را بايد بشناسد؟»
بحث درباره فرم و مضمون در ادبيات، پيوند عضوی‌ «ارگانيك» مضمون با جهان‌بينی‌ تغذيه استعداد از جهان‌بينی‌ و مسئوليت نويسنده در بدست آوردن جهان‌بينی‌ علمی‌، رئوس مطالبی‌ است كه به دنباله اين بحث مطرح می‌شود و هر يك حاوی‌ نكات ظريف و پيچيده‌ايست كه نويسنده از عهده تشريح آن برآمده است.

مساله عمده مورد اشاره جفه روف، اينست كه آماده بودن شرايط عينی‌ در جامعه برای‌ خلق ادبيات پيشرو، مثبت و انسانی‌ ضرورت دارد. اما بلافاصله اين پرسش مطرح می‌شود كه اگر چنين است، «چرا در تاريخ جوامعی‌ كه انسان‌ها هميشه در نفاق و دشمنی‌‌ زيسته‌اند و «حس مالكيت» صفات نكوهيده‌ای‌ در آن‌ها ايجاد كرده، گاه و بيگاه هنر و ادبيات پيشرو، خلق شده است؟»
جفه روف پاسخی‌ علمی‌ برای‌ اين سئوال دارد. او می‌گويد:
«وظيفه ادبيات پيشرو و مثبت چشم‌پوشی‌ از زشتی‌های‌ جامعه نيست، بل در چنان جوامعی‌، زيبايی‌ و قدرت ادبيات در افشا‌گری‌ مناسبات اجتماعی‌ غيرعادلانه است. اين امر عليرغم ديدگاه‌های‌ شخصی‌ مولفان و گرايش‌های‌ سياسی‌ آنان صورت می‌گيرد. اما مسلم اينست كه ادبيات خلاق، زاده و بارور تنها در شرايط «جامعه‌‌گرايی‌ بنيادی‌» امكان‌پذير است».
از اشاره آخرين نويسنده، می‌توان اين نتيجه را هم گرفت كه شرايط رشد نيروهای‌ جوان در زمينه ادبيات هر جامعه، به ويژه هنگامی‌ فراهم خواهد بود كه آن جامعه در مرحله‌ای‌ از تحولات و در نقاط عطف زندگی‌ اجتماعی‌ باشد.

«جفه روف» در تشريح وظايف فنی‌ نويسنده، از اهميت تمثال در ادبيات، آفرينش نقش برای‌ شخصيت‌های‌ داستان، تيپ‌سازی‌ در ادبيات و جدايی‌‌ناپذيری‌ آن از پرداخت تفريدی‌ شخصيت‌ها نيز بطور فشرده سخن می‌گويد و كار را با تشريح زمينه‌های‌ اصلی‌ مورد نياز جهت خلاقيت هنری‌ و ادبی‌ پايان می‌بخشد.. اين فصل، چه از نظر محتوی‌ و چه از جهت كفايت استدلال‌ها و توضيح مسايل پيچيده بهترين فصل كتاب است و از ترجمه‌ای‌ يك‌دست و نسبتا ساده برخوردار می‌باشد.
مطالعه كتاب از آنجا كه مفاهيمی‌ ظريف و دقيق را به بحث كشيده و به ويژه در فصل آخر كه شواهد و توضيح كافی‌ آورده، پرفايده است. شايد پيچيدگی‌ و كلی‌‌گرايی‌ در بيان مطالب ساير فصل‌ها ناشی‌ از آن است كه جفه روف در سرزمين خود مخاطبانی‌ با سطح فرهنگ والا دارد و گرفتاری‌ اصلی‌ مترجم نيز همين قضيه است. گرچه كوشش مترجم در برگردان ساده كتاب به ويژه در فصل دوم كم ثمر می‌ماند، اما در مجموع توانسته است، مفاهيم اصلی‌ را به خواننده فارسی‌‌زبان منتقل كند و در اين حد، كاری‌ باارزش ارائه داده است.

 

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید